Ventilatie

Ventileren zorgt voor schone, gezonde lucht in uw huis

Dat klinkt misschien zonde met deze hoge energieprijzen, maar ventileren is wel nodig om gezond te kunnen wonen. Als u uw leefgewoonten aanpast op het ventilatiesysteem van uw woning, voorkomt dit vocht en schimmel. En het hoeft niet eens meer te kosten. Want een fris droog huis verwarmen kost minder energie dan een vochtig huis.

We leggen het uit en geven tips op deze pagina en in de 3 adviesfolders over goed Ventileren met: Natuurlijk ventilatie, met MV-systeem en Balansventilatie (WTW).

Wat is ventileren
Ventileren houdt in dat er continu verse lucht naar binnen kan en vochtige en minder schone lucht naar buiten afgevoerd kan worden. Ventileren moet voortdurend, 24 uur per dag en iedere dag van het jaar! Hierbij moet u ervoor zorgen dat schone lucht goed door het hele huis kan stromen. Via ruimte onder de binnendeuren of roosters in binnendeuren en -muren. Naast ventileren kunt u ruimten in de woning spuien of luchten. Dat is niet hetzelfde, we leggen het uit.

Wat is spuien of luchten
Luchten doet u door de ramen ongeveer 15 minuten tegen elkaar open te zetten, om snel de vochtige en of minder verse lucht te verversen. Zoals bij koken en douchen of als er veel mensen in de ruimte zijn (geweest). Heeft u mechanische of balansventilatie? Zet dan bij koken en douchen de ventilatie op de hoogste stand.

Waarom dagelijks ventileren 
Mocht u denken dat het ventileren en luchten tegenstijdig is aan het besparen van energie, omdat je dan juist alle kieren dichtmaakt? Dat is begrijpelijk. Het opwarmen van koude lucht kost inderdaad wat energie. Maar ventileren is nu eenmaal noodzakelijk om gezond in uw woning te kunnen wonen en om vocht af te voeren. Ventileert u onvoldoende? Dan is het risico op schimmel op de wanden zeker niet denkbeeldig en worden de gevolgen van allergieën en luchtwegaandoeningen versterkt!

Goed ventileren doe je zo
Er zijn grofweg 3 soort ventilatiesystemen. Ze werken verschillend,  waar u uw woongedrag en gewoonten op aan moet passen.  
1. via ramen en ventilatieroosters - dat noemen we natuurlijk ventileren. 
2. via mechanische ventilatie
3. via balansventilatie.

Lees de adviesfolder, specifiek gericht op het ventilatiesysteem dat in uw woning zit. U vindt ze rechts van of onderaan deze pagina. Of bekijk bij de onderstaande vragen welk systeem uw woning heeft. En lees hoe u deze het beste kunt gebruiken en onderhouden om gezond, maar toch zo energiezuinig mogelijk te ventileren.

Veel gevraagd over Ventilatie

Hoe werkt 'natuurlijke ventilatie'? en hoe ventileer ik voldoende en energiezuinig?

Algemeen

We spreken van 'natuurlijke ventilatie' als de woning géén unit voor mechanische ventilatie heeft die is aangesloten op keuken, toilet en badkamer. Dit betreft meestal wat oudere woningen, die zijn gebouwd voor 1975 en waar later geen wijzigingen of verbeteringen zijn geweest.

Deze woningen kunnen (alleen) worden geventileerd door ventilatiekanalen (vanaf bijvoorbeeld de keuken door het dak) of door ventilatieroosters in de ramen of door een raampje (meestal de zogenaamde bovenlichten).

Hoe ventileer je met natuurlijke ventilatie

  • Laat ventilatieroosters altijd open: dat is nodig voor de aan- en afvoer van lucht.
  • Heeft u klepraampjes, zet die dan op een kier als u thuis bent.
  • Maak de roosters minstens 1 keer per jaar goed schoon met een borstel of stofzuiger. Soms kunt u de kap eraf halen, die kunt u dan schoonmaken met een sopje.
  • Zorg dat de ventilatieroosters niet 'verstopt' zitten achter de gordijnen.
  • Zorg ook dat de lucht in huis kan doorstromen. Onder de deuren in huis moet minstens 12 mm ruimte zitten. Maak te lange deuren iets korter of zet er een rooster in.
  • Zorg voor extra ventilatie in de keuken en badkamer. Gebruik de afzuigkap tijdens het koken en eventueel een inbouwventilator in de badkamer tijdens en na het douchen. Een inbouwventilator behoort niet tot de standaard uitrusting van een huurwoning.
  • Met een CO2-meter kunt u meten hoe gezond de lucht in uw huis is. Koop of leen een CO2 meter en zet die een tijdje in de woonkamer en slaapkamers. In de badkamer kan een vochtmeter handig zijn.

Hoe werkt mechanisch ventilatiesysteem? En hoe gebruik en onderhoud ik het om op een juiste manier te ventileren?

Algemeen

Niet alle huizen, maar veel huizen die gebouwd zijn na 1975 zijn voorzien van mechanische ventilatie.

Hoe werkt het mechanische ventaliesysteem (MV)?
Dit houdt in dat door een ventilator lucht wordt afgezogen. Die ventilator bevindt zich op een centrale plek in de woning en wordt meestal bediend in de keuken en- of badkamer. U herkent het aan de zogenaamde MV-ventielen in 'natte ruimten': keuken, toilet en badkamer. Het toevoeren van verse lucht gebeurd door ventilatieroosters die in de buitenkozijnen zijn aangebracht.

Nog nieuwere MV-systemen worden aangestuurd door een CO2-opnemer en een vochtmeter. Dat noemen we vraaggestuurd. Je hoeft dan zelf de installatie niet in te stellen, dat gaat automisch. De vochtmeter zit meestal in de centrale afzuiger. De CO2-opnemer bevindt zich in de woonkamer en soms is er ook een extra opnemer in de hoofdslaapkamer.

Hoe gebruikt u de mechanische ventilatie op de juist manier, om gezond en energiezuinig te ventileren:  

  • Zorg dat er altijd lucht van buiten naar binnen kan via de roosters of door de ramen op een kier te zetten als er geen of onvoldoende roosters zijn. Plak de roosters niet af en zorg dat de ventilatieroosters niet 'verstopt' zitten achter de gordijnen.
  • Zorg ook dat de lucht goed door het huis kan stromen. Onder de deuren in huis moet minstens 12 mm ruimte zitten en deze mag dus niet afgedekt worden. Laat te lange deuren inkorten of zet een rooster in de deur of tussenmuur.
  • Zet de mechanische ventilatie nooit uit. Uitzetten mag alleen bij onderhoud of een ramp (als de overheid adviseert ramen en deuren te sluiten). Trek dan de stekker van de centrale ventilatie-unit uit het stopcontact.
  • Als uw installatie voorzien is van een driestanden schakelaar gebruik dan de standen als bedoeld:
    Stand 1: niemand thuis
    Stand 2: één of meerdere personen thuis
    Stand 3: bij meer dan 4 personen aanwezig, bij koken, bij douchen.
  • Maak de roosters en ventielen minstens 1 keer per jaar goed schoon. Dit moet u zelf doen.
  • De motorunit heeft elke 2 jaar onderhoud nodig. Dat wordt uitgevoerd door de installatiepartner van SallandWonen, gelijktijdig met het cv-onderhoud. 

Hoe werkt balansventilatie, met warmte-terugwinsysteem (WTW)? En hoe gebruik en onderhoud ik het goed?

Algemeen

Nieuwere woningen hebben vaak balansventilatie. U herkent het aan de ventielen in de hele woning: in de woonkamer, slaapkamers, keuken en badkamer. En de ramen hebben geen ventilatieroosters. Het systeem zuigt schone lucht van buiten aan (via een ventiel in de buitenmuur) en voert vervuilde lucht af naar buiten (via de buitenmuur). 

Balansventilatie heet zo omdat dit ventilatiesysteem evenveel lucht aanvoert als afvoert: aan- en afvoer zijn dus in balans.

Warmte Terug Win unit
Meestal zit er ook een warmte-terugwin unit in (wtw) bij balansventilatie: die warmt de koude lucht die binnenkomt op met de warmte van de afgevoerde lucht. Dat maakt balansventilatie een erg energiezuinig ventilatiesysteem. Net als bij MV kan ook balansventilatie vraaggestuurd (en dus zuiniger) zijn met sensoren die CO2 en/of vocht meten. Daarmee ventileer u niet meer of minder dan nodig is en wordt het systeem nog energiezuiniger.

Met balansventilatie (WTW) is het heel belangrijk dat u het op de juiste manier gebruikt en schoonmaakt.
Doet u dat niet, dan werkt het systeem minder goed en kan het via de vuile filters zelfs schimmels en bacteriën het huis in blazen. 

  • De lucht moet vrij door uw huis kunnen stromen. Zorg daarom dat er minimaal 12 mm tussen de binnendeur en de drempel zit. Of plaats ventilatieroosters in de binnendeuren of -muren.
  • De installatie is voorzien van een driestanden schakelaar. Gebruik dan de standen als bedoeld:
    Stand 1: niemand thuis
    Stand 2: één of meerdere personen thuis
    Stand 3: bij meer dan 4 personen aanwezig, bij koken, bij douchen.
  • Zet balansventilatie nooit uit, behalve bij een ramp in de buurt of tijdens onderhoud. Trek dan de stekker eruit. 
  • Het is niet nodig om extra te luchten door ramen of deuren open te zetten, want het systeem regelt de ventilatie automatisch en voldoende. 
  • Ventielen die in het plafond zitten, zowel de inblaas- als ook de afzuigventielen moeten minstens één keer per jaar schoon worden gemaakt, of zoveel vaker als nodig is. 
  • Maak de filters in de wtw-unit schoon en vervang ze zoals in de handleiding staat, die bij de wtw hoort.
  • Het tweejaarlijks technisch onderhoud wordt door de installatiepartner van SallandWonen uitgevoerd.
  • Vindt u dat de balansventilatie lawaai maakt? Controleer dan of de filters en ventielen niet vervuild zijn. Is dit niet het geval, laat het ventilatiesysteem dan nakijken door een installateur. 
  • De nieuwste balansventilatiesystemen beschikken over een 'bypass'. Die regelt dat de aangevoerde lucht in de zomer niet wordt opgewarmd via de wtw. Als de buitentemperatuur in het zomerseizoen koeler is dan de binnentemperatuur en de binnentemperatuur is niet lager dan 22 graden wordt de bypass ingeschakeld. Kijk in de gebruikershandleiding hoe deze inschakelt. Meestal gebeurt dit automatisch.

Wat zijn de gevolgen van onvoldoende ventileren?

Algemeen

​Onvoldoende ventileren heeft grote en vervelende gevolgen.

De vochtige vieze lucht blijft in de woning hangen en trekt in de gordijnen, het behang en de muren. Na een tijdje begint het muf te ruiken en wordt het schimmel. De schimmel en bacteriën die er in zitten, zijn slecht voor uw gezondheid. U kunt er hoofdpijn, longproblemen en of nog veel meer klachten van krijgen.  

Let er dus op dat u goed ventileert. Zo zorgt u voor een gezonder klimaat in huis. 

Wat kan ik zelf doen om mijn woning vochtvrij en de lucht schoon en gezond houden?

Algemeen

U kunt met uw woon- en leefgedrag zelf veel doen om te voorkomen dat u veel vocht en vervuilde lucht in uw woning aanmaakt. 

  • Maak na het douchen de wanden en vloer droog.
  • Houd bij het koken de deksel op de pan. Hierdoor komt er minder vocht in de ruimte.
  • Droog de was zo veel mogelijk buiten.
  • Zet de verwarming niet lager dan 15 C in de slaapkamer en ruimten die u niet (veel) gebruikt. En weet dat met een open raam de badkamer al gauw te koud wordt. Waardoor u juist condens en schimmel kunt krijgen.
  • Zorg dat de meubels niet dicht tegen de radiatoren staan. Het is belangrijk dat de warme lucht goed kan circuleren in alle hoeken van de kamer. (geldt uiteraard niet bij vloerverwarming)
  • Zorg er voor dat natte vuile was en regenkleding in een goed geventileerde ruimte hangen.
  • Gedragen schoenen bevatten ook veel vocht. Zet ze daarom weg in een goed geventileerde ruimte.
  • Doe geen klusjes en hobby’s met spuitbussen, lijm en verf binnenshuis. Hierbij komen veel ongezonde stoffen vrij. Of lucht dan extra.
  • Zet de thermosstaatknop NIET LAGER DAN 15 graden. En NOOIT HELEMAAL UIT ! 
    Dan wordt de woning te vochtig en krijgt het schimmelvorming. Dat is slecht voor uw woning en uw gezondheid.
  • Verwarm het huis NIET met een gas- of petroleumkachel. Dan is er kans op koolomonoxyde-vergiftiging en brandgevaar.
  • Wist u dat er zelfs bij het branden van kaarsen giftige stoffen vrijkomen? U ziet en verwacht het niet, maar kan wel schadelijk zijn voor uw gezondheid. Ventileer er daarom goed bij.
  • Plaats planten in de kamer die de lucht zuiver maken. Ze nemen fijnstof op.  Planten die het goed doen qua luchtzuivering zijn bijvoorbeeld: dracaena, sanseveria, krulvaren en spatiphyllum.
  • Ventileer (of lucht) altijd extra bij koken, douchen. En het is een goed idee om dit 's ochtends bij de slaapkamer te doen. Of als in de huiskamer is gerookt, of bij en na visite met veel mensen. Let op dat u doet wat het best past bij uw ventilatiesysteem.
  • Wees er van bewust dat vochtige lucht opwarmen meer energie kost dan droge, geventileerde lucht. 

Hoe gebruik ik de standen van mijn mechanische ventilatiesysteem?

Algemeen

Er zijn mechanische ventilatiesystemen met 2 standen en met 3 standen.

Bij een systeem met 2 standen gebruikt u:

  • Stand 1: als u niet thuis bent, 's nachts en als u op vakantie bent en als u overdag thuis bent.
  • Stand 2: als u gaat koken, douchen, verven, er was te drogen hangt of als er veel visite is.

Bij een systeem met 3 standen gebruikt u:

  • Stand 1: als er overdag niemand thuis is, 's nachts, of als u op vakantie gaat.
  • Stand 2: als u overdag thuis bent.
  • Stand 3: als u gaat koken, douchen, verven, er was te drogen hangt of als er veel visite is.

Laat na het douchen of koken de ventilatie nog ongeveer 20 minuten op de hoogste stand staan. Zo zorgt u ervoor dat bijna alle vocht en kookdampen verdwijnen. Heeft u een woning met een CO2 melder dan hoeft u niets te doen. Dan gaat het automatisch.

Hoe maak ik ventilatieroosters en de ventielen schoon?

Algemeen

De ventilatieroosters en de aanzuig- en toevoerventielen kunt u zelf met een vochtig doekje schoonmaken. Eventueel kunt u een beetje afwasmiddel gebruiken.

Zijn de ventielen erg vies? Haal ze dan voorzichtig uit de wand of het plafond en leg ze in een sopje. Let daarbij wel op dat u ze op de juiste stand terugplaatst. En verwissel ze niet! Merk of nummer ze bijvoorbeeld met plakkertjes. 

Zijn de ventielen voorzien van filters? Vergeet dan niet de filters af en toe uit te wassen in een sopje met afwasmiddel.

Hoe haal ik schimmel of vochtplekken weg?

Algemeen

Schimmel en vochtplekken ontstaan vaak in natte en vochtige ruimtes zoals de keuken en de badkamer. Dit komt meestal door te weinig ventilatie.

U kunt de schimmel weghalen met warm water met soda of HG-schimmelreiniger. Eventueel kunt u daarna een schimmelwerend middel of een schimmelwerende verf aanbrengen. Deze middelen koopt u in de bouwmarkt.

Hoe vaak heeft het mechanische en balansventilatiesysteem onderhoud nodig?

Algemeen

De motorunit heeft elke 2 jaar onderhoud nodig. Dat wordt uitgevoerd door de installatiepartner van SallandWonen, gelijktijdig met het cv-onderhoud.